Turek

Zakupy

Zwrot kosztów za niewykorzystane zajęcia — jak go uzyskać

By StrazTurek 12 lutego 2026

Konsument otrzymuje proporcjonalny zwrot kosztów za niewykorzystane zajęcia. Jeśli kursant rezygnuje przed zakończeniem kursu, szkoła powinna rozliczyć się proporcjonalnie do liczby zrealizowanych godzin i zwrócić pozostałą część opłaty, z uwzględnieniem jedynie uzasadnionych potrąceń.

Podstawa prawna i najważniejsze fakty

Postanowienia umowne pozbawiające prawa do zwrotu są niewiążące dla konsumenta. Podstawą jest kodeks cywilny (w tym art. 365¹ KC dotyczący klauzul niedozwolonych) oraz ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli umowa zawiera zapis o braku zwrotu, taki zapis może zostać uznany za niewiążący. Badania UOKiK wykazały, że około 66% szkół językowych stosuje niedozwolone klauzule, najczęściej dotyczące wyłączenia zwrotu opłat, możliwości podwyższenia ceny w trakcie kursu lub utrudnień w odstąpieniu od umowy. W orzecznictwie i praktyce administracyjnej dominuje zasada proporcjonalnego rozliczenia usług edukacyjnych.

Co obejmuje zwrot i jakie potrącenia są dopuszczalne

część opłaty odpowiadającą niewykorzystanym zajęciom,
potrącenie wartości zajęć rzeczywiście zrealizowanych,
uzasadniona opłata rejestracyjna, jeśli jej wysokość jest jawna i odpowiada rzeczywistym kosztom,
kara umowna maksymalnie do 25% wartości niewykorzystanych zajęć, jeśli nie jest rażąco wygórowana.

Szkoła nie może jednostronnie zatrzymać całej opłaty ani stosować klauzul, które w praktyce pozbawiają konsumenta prawa do zwrotu.

Jak obliczyć zwrot — wzór i przykłady

Wzór

Kwota zwrotu = całkowita opłata − (opłata za zrealizowane zajęcia + opłata rejestracyjna + ewentualna kara umowna).

Przykład 1 — prosty

Kurs kosztuje 1 000 zł za 50 godzin. Kursant uczestniczył w 10 godzinach. Opłata rejestracyjna 50 zł; kara umowna brak.
Wartość jednej godziny = 1 000 zł ÷ 50 = 20 zł.
Wartość zrealizowanych zajęć = 10 × 20 zł = 200 zł.
Zwrot = 1 000 zł − 200 zł − 50 zł = 750 zł.

Przykład 2 — z karą umowną

Ten sam kurs, kara umowna 25% wartości niewykorzystanych zajęć.
Wartość niewykorzystanych zajęć = 40 × 20 zł = 800 zł.
Kara umowna maksymalna = 25% × 800 zł = 200 zł.
Zwrot = 1 000 zł − 200 zł (zrealizowane) − 50 zł (rejestracja) − 200 zł (kara) = 550 zł.

Przykład 3 — kurs z wyższą ceną i częściowym wykonaniem

Kurs 2 400 zł za 60 godzin, kursant uczestniczył w 18 godzinach, opłata rejestracyjna 100 zł, kara 10% wartości niewykorzystanych zajęć.
Wartość godziny = 40 zł, zrealizowane zajęcia = 18 × 40 zł = 720 zł.
Niewykorzystane = 42 × 40 zł = 1 680 zł, kara = 10% × 1 680 zł = 168 zł.
Zwrot = 2 400 zł − 720 zł − 100 zł − 168 zł = 1 412 zł.
W praktyce sądy obniżają kary rażąco wygórowane, dlatego nawet jeśli umowa przewiduje wyższą sankcję, konsument może uzyskać wyższy zwrot w postępowaniu sądowym.

Kiedy odstąpienie od umowy nie rodzi konsekwencji

Jeżeli w trakcie trwania kursu szkoła zmienia warunki w sposób istotny, konsument może odstąpić bez utraty prawa do zwrotu. Do takich zmian należą między innymi zmiana ceny kursu, zmiana liczby godzin, zmiana dni lub godzin prowadzenia zajęć oraz zmniejszenie liczebności grupy poniżej uzgodnionego poziomu. W takich sytuacjach konsument może odstąpić od umowy i otrzymać pełen zwrot proporcjonalnej części bez stosowania kar, które nie zostały wyraźnie i uzasadnienie przewidziane.

Jak formalnie żądać zwrotu — kroki praktyczne

zgromadzić wszystkie dokumenty: umowę, dowód wpłaty, harmonogram zajęć, e‑maile i listę obecności,
obliczyć żądaną kwotę zgodnie z powyższym wzorem i przygotować kalkulację,
wysłać pismo żądające zwrotu — najlepiej listem poleconym lub e‑mailem z potwierdzeniem odbioru — z terminem 14 dni na rozliczenie,
oczekiwać odpowiedzi przez 14 dni roboczych; gdy brak reakcji lub odmowa, zgłosić sprawę do rzecznika konsumentów lub UOKiK,
w razie braku satysfakcjonującego rozstrzygnięcia wnieść pozew do sądu powszechnego jako ostateczność.

Dokumentacja i precyzyjne wyliczenia zwiększają szansę na szybkie odzyskanie środków bez konieczności procesowania.

Wzór pisma o zwrot kosztów (przykład do wypełnienia)

Imię i nazwisko
Adres
E‑mail, telefon

Nazwa szkoły
Adres szkoły

Data

Dotyczy: żądanie zwrotu środków za niewykorzystane zajęcia

Na podstawie umowy nr [numer umowy] z dnia [data] zapłaciłem/łam kwotę [kwota] za kurs obejmujący [liczba] godzin. Uczestniczyłem/łam w [liczba] godzin. Zgodnie z zasadą proporcjonalnego rozliczenia proszę o zwrot kwoty [kwota obliczona] w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma. W załączeniu przesyłam kopie: umowy, potwierdzeń wpłaty oraz zestawienie godzin zrealizowanych.

Z poważaniem,
[podpis]

Co zrobić, gdy szkoła odmawia zwrotu

Jeżeli szkoła odmawia zwrotu lub nie odpowiada, warto najpierw skorzystać z bezpłatnej pomocy rzecznika konsumentów w powiecie lub województwie — rzecznicy często pomagają w negocjacjach i wysyłają wezwania do zapłaty. Można złożyć skargę do UOKiK, który prowadzi postępowania dotyczące klauzul niedozwolonych i może wszcząć postępowanie wobec przedsiębiorcy. Jako ostateczność pozostaje wniesienie pozwu do sądu rejonowego właściwego dla siedziby przedsiębiorcy; warto wtedy rozważyć pomoc prawną, choć postępowanie konsumenckie często kończy się na podstawie dokumentów bez konieczności długotrwałego procesu.

Terminy związane z odstąpieniem i reklamacjami oraz umowy z finansowaniem

Odstąpienie od umowy zawartej na odległość przysługuje przez 14 dni kalendarzowych od dnia zawarcia umowy. Przy umowie kredytowej istnieje prawo odstąpienia od umowy kredytowej w terminie 10 dni kalendarzowych od jej zawarcia; konsument zapłaci wtedy tylko za usługi wykonane przed odstąpieniem proporcjonalnie do zakresu. Gdy kurs finansowany jest kredytem, bank zwykle żąda zwrotu bezpośrednio od przedsiębiorcy, a nie od konsumenta — konsument rozlicza się zgodnie z umową kredytową. W praktyce termin rozliczenia ze szkołą po złożeniu żądania wynosi zwykle od kilku dni do 30 dni; przy braku reakcji warto od razu zgłosić sprawę do rzecznika konsumentów lub UOKiK.

Dowody i dokumentacja — co przygotować

umowa i wszystkie jej załączniki,
potwierdzenia wpłat: przelewy, paragony, faktury,
harmonogram zajęć i lista obecności lub inne dowody udziału,
korespondencja e‑mailowa z szkołą oraz ewentualne SMS‑y i nagrania,
dane świadków, jeśli obecni byli inni uczestnicy lub prowadzący.

Brak dokumentów znacząco osłabia pozycję negocjacyjną i dowodową przed sądem.

Statystyki, ryzyka i praktyczne konsekwencje

Z danych UOKiK wynika, że około 66% szkół językowych stosuje niedozwolone klauzule. Największe ryzyko ponosi kursant, który opłacił kurs z góry — im wyższa przedpłata, tym większe znaczenie rzetelnego rozliczenia. W orzecznictwie często podkreśla się, że klauzule wyłączające zwrot lub przewidujące wygórowane kary są niewiążące, a sądy stosują zasadę proporcjonalnego rozliczenia. W praktyce oznacza to, że nawet przy pierwotnej odmowie szkoły konsument ma realne szanse na odzyskanie większości środków, jeśli sprawę poprze stosowną dokumentacją.

Praktyczne wskazówki negocjacyjne

Przed podpisaniem umowy dokładnie sprawdź zapisy dotyczące opłat rejestracyjnych, kar umownych i warunków zmiany grafiku; żądaj wyszczególnienia godzin na fakturze lub paragonie; negocjuj jasno określony mechanizm rozliczenia w przypadku rezygnacji; zachowuj kopie wszystkich dokumentów przez co najmniej trzy lata; w przypadku sporu korzystaj najpierw z mediacji rzecznika konsumentów, zanim skierujesz sprawę do sądu. Dobra dokumentacja oraz spokojna, rzeczowa komunikacja często przyspieszają zwrot środków.

Orzecznictwo i wnioski z badań

UOKiK oraz sądy konsumenckie wielokrotnie uznawały za niedozwolone postanowienia wyłączające prawo do zwrotu; orzeczenia te podkreślają, że klauzule sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interes konsumenta są niewiążące. Orzecznictwo potwierdza zasadę proporcjonalnego rozliczenia opłat za usługi edukacyjne i stanowi istotne źródło argumentów w sporach konsumenckich.

Gdzie szukać pomocy

W przypadku sporu warto zgłosić sprawę do UOKiK, skontaktować się z powiatowym rzecznikiem konsumentów, a w razie potrzeby skorzystać z porad prawnych w ramach punktów nieodpłatnej pomocy prawnej lub kancelarii specjalizującej się w prawie konsumenckim. Pomoc rzecznika i skargi do UOKiK są bezpłatne; wniesienie pozwu do sądu wiąże się z kosztami sądowymi, które zależą od wartości przedmiotu sporu.

Typowe pytania i krótkie odpowiedzi

Czy szkoła może zatrzymać całą opłatę? Nie, zatrzymanie całej opłaty jest sprzeczne z zasadą proporcjonalnego rozliczenia, jeśli kursant zrezygnował wcześniej.
Czy szkoła może pobrać karę 50% wartości niewykorzystanych zajęć? Tak wysoka kara jest przyjęta rzadko i może być uznana przez sąd za rażąco wygórowaną; UOKiK w praktyce wskazuje limit 25% jako racjonalny w relacjach konsumenckich.
Jak szybko otrzymam zwrot? Terminy zależą od szkoły; praktyka pokazuje od kilku dni do 30 dni; gdy brak reakcji, należy zgłosić sprawę do rzecznika konsumentów lub UOKiK.
Wygląda na to, że nie została dostarczona żadna lista linków (LISTA A). Proszę wstawić listę linków, z której mam wylosować 5 elementów.