Turek

Rodzina

Prawidłowe rozliczanie ulgi na krew i leki w PIT 2026

By StrazTurek 18 lutego 2026

Ulga na leki: odlicza się nadwyżkę wydatków ponad 100 zł w danym miesiącu, a ulga na krew: krwiodawcy odliczają 6% dochodu, natomiast dawcy osocza otrzymują 350 zł za litr z limitem 8 750 zł rocznie.

Kto może skorzystać

osoby niepełnosprawne oraz opiekunowie utrzymujący osobę niepełnosprawną, pod warunkiem że dochód osoby niepełnosprawnej nie przekracza 22 546,92 zł rocznie (12-krotność renty socjalnej z grudnia 2025),
krwiodawcy w rozumieniu ustawy o publicznej służbie krwi, którzy oddali honorowo krew lub elementy krwi i posiadają stosowne zaświadczenie,
dawcy osocza, dla których odliczenie oblicza się na podstawie faktycznie oddanych litrów przy zastosowaniu stawki 350 zł/litr i limitu rocznego 8 750 zł.

Ulga na leki – zasady ogólne

Odliczeniu podlega tylko nadwyżka wydatków ponad 100 zł w jednym miesiącu. Mechanizm odliczenia jest prosty w teorii, ale wymaga dyscypliny w dokumentowaniu zakupów i rozdzielaniu ich według miesięcy. Ulga dotyczy wyłącznie leków zaleconych przez lekarza specjalistę i obejmuje zarówno zakupy w Polsce, jak i zakupy za granicą, o ile dokument potwierdza płatność i wskazuje pacjenta.

Jak liczyć odliczenia miesięczne

W praktyce procedura wygląda następująco:
– w każdym miesiącu sumujesz wszystkie wydatki na leki przepisane przez lekarza specjalistę,
– obliczasz nadwyżkę ponad 100 zł (jeżeli suma jest mniejsza lub równa 100 zł, w tym miesiącu nic nie odliczasz),
– nadwyżki z poszczególnych miesięcy sumujesz, aby uzyskać roczną kwotę odliczenia wpisaną do załącznika PIT/O.

Przykłady obliczeń:
– jeśli w maju wydatki wyniosły 320 zł, to odliczeniu podlega 220 zł (320 – 100),
– jeśli w czerwcu wydatki wyniosły 90 zł, to w tym miesiącu nie ma odliczenia,
– jeżeli w kolejnych miesiącach zgromadzisz nadwyżki dające w sumie 2 100 zł, taką kwotę wpisujesz do PIT/O jako roczne odliczenie za leki.

Jak rozliczać zakupy zagraniczne

Leki kupione za granicą podlegają odliczeniu pod warunkiem posiadania dowodu zakupu z danymi płatnika, datą i kwotą; dokumentacja powinna jednoznacznie wskazywać, kto zapłacił i za jakie leki. Dodatkowo przydatne jest zachowanie tłumaczenia recepty lub zaświadczenia specjalisty, jeśli dokumentacja jest w obcym języku.

Ulga na krew i osocze – zasady i przykłady

Krwiodawcy mogą odliczyć 6% dochodu podatnika, a dawcy osocza stosują stawkę 350 zł za litr z limitem 8 750 zł w roku. W praktyce oznacza to dwa różne mechanizmy odliczeń: procentowy wobec dochodu dla klasycznych krwiodawców oraz ryczałtowa kwota za litr dla dawców osocza, ograniczona limitem.

Przykłady obliczeń:
– przy dochodzie rocznym 60 000 zł odliczenie z tytułu oddania krwi wyniesie 3 600 zł (0,06 × 60 000),
– dawca osocza, który oddał 10 litrów, odliczy 3 500 zł (10 × 350 zł),
– dawca osocza, który oddał 30 litrów, wykazuje maksymalne odliczenie 8 750 zł z uwagi na obowiązujący limit roczny.

Ważne uwagi praktyczne:
– odliczeniu podlega tylko to, co potwierdza stacja krwiodawstwa — musisz mieć zaświadczenie z ilością i datami oddań,
– przy rozliczaniu odliczenia procentowego (6% dochodu) stosujesz kwotę dochodu wykazaną w zeznaniu rocznym.

Dokumentacja: co i jak przechowywać

faktury, rachunki, paragony oraz kopie recept potwierdzające zakup leków oraz wskazujące płatnika, datę i kwotę,
zaświadczenia od lekarza specjalisty, jeśli recepta nie precyzuje wskazania leku lub jeśli konieczne jest uzasadnienie medyczne,
zaświadczenia ze stacji krwiodawstwa zawierające daty oddań oraz ilość oddanej krwi lub osocza; w przypadku osocza dokument musi wskazywać liczbę litrów.

Dokumenty warto przechowywać w uporządkowany sposób według miesięcy i lata — standardowy okres przedawnienia podatkowego to zwykle 5 lat, więc przez taki okres powinny być dostępne oryginały lub kopie. Brak danych płatnika na paragonie może spowodować odrzucenie dowodu przez urząd skarbowy, dlatego w przypadku paragonów warto prosić o fakturę lub dowód z danymi płatnika.

Jak wpisać ulgi w zeznaniu PIT 2026

Rozliczenie odbywa się za pomocą formularzy PIT-37, PIT-36 lub PIT-28 zależnie od sposobu opodatkowania, a wszystkie odliczenia z tytułu leków i darowizn krwi wpisuje się w załączniku PIT/O. Procedura krok po kroku:
1. przygotuj sumę miesięcznych nadwyżek wydatków na leki (obliczone zgodnie z zasadą ponad 100 zł miesięcznie),
2. przygotuj dokumentację potwierdzającą oddania krwi lub osocza oraz obliczenie odliczenia (6% dochodu lub 350 zł/litr z limitem),
3. wpisz obliczone kwoty do odpowiednich pól w załączniku PIT/O i dołącz go do głównego zeznania rocznego,
4. zachowaj kopie dokumentów przez co najmniej 5 lat na wypadek kontroli.

W praktyce wiele programów do rozliczeń podatkowych ma dedykowane pola w PIT/O umożliwiające wprowadzenie sumy odliczeń za leki oraz kwoty odliczenia za oddanie krwi/osocza — upewnij się, że dane wprowadzone do formularza zgadzają się z posiadanymi zaświadczeniami i rachunkami.

Najczęstsze błędy i jak ich unikać

próba łączenia wydatków na leki z różnych miesięcy zamiast liczenia nadwyżek w każdym miesiącu osobno,
brak udokumentowania płatnika na paragonie lub brak recepty potwierdzającej zalecenie specjalisty,
niepoprawne zastosowanie stawki dla krwiodawców — pamiętaj o 6% dochodu oraz o ryczałtowej stawce 350 zł/litr dla osocza z limitem,
przechowywanie dokumentów w nieuporządkowany sposób, co utrudnia wykazanie miesięcznych nadwyżek i może prowadzić do odrzucenia odliczenia przy kontroli.

Inne wydatki w ramach ulgi rehabilitacyjnej

Ulga rehabilitacyjna obejmuje znacznie więcej niż tylko leki i oddawanie krwi. Wśród kwalifikujących się wydatków znajdują się m.in. opieka pielęgniarska w domu, utrzymanie psa asystującego, tłumacz języka migowego, transport na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne, a także kolonie i obozy dla dzieci niepełnosprawnych. Dla niektórych kategorii obowiązują limity — przykładowo część wydatków może być limitowana do 2 280 zł rocznie dla konkretnego rodzaju kosztu.

Dokumentacja i zasady rozliczenia tych kosztów są analogiczne: faktury, umowy, rachunki i inne dowody potwierdzające poniesienie wydatku oraz związek kosztu z niepełnosprawnością. W razie wątpliwości najlepiej skonsultować się z doradcą podatkowym lub urzędem skarbowym.

Przykładowe rozliczenie roczne — pełne obliczenie krok po kroku

Załóżmy, że podatnik w ciągu roku ma następujące miesięczne wydatki na leki: styczeń 150 zł, luty 250 zł, marzec 90 zł, kwiecień 400 zł, maj 120 zł, reszta miesięcy bez wydatków. Obliczenia:
– styczeń: nadwyżka 50 zł (150 – 100),
– luty: nadwyżka 150 zł (250 – 100),
– marzec: nadwyżka 0 zł (90 – 100),
– kwiecień: nadwyżka 300 zł (400 – 100),
– maj: nadwyżka 20 zł (120 – 100),
– suma nadwyżek = 50 + 150 + 0 + 300 + 20 = 520 zł — taką kwotę wpisujesz do PIT/O jako odliczenie za leki.

Jeżeli ten sam podatnik oddał krew i jego dochód roczny wyniósł 45 000 zł, odliczenie z tytułu oddania krwi wyniesie 2 700 zł (0,06 × 45 000). W efekcie łączne odliczenia, które trafią do PIT/O, wyniosą 3 220 zł (520 zł za leki + 2 700 zł za krew). Pamiętaj, że wszystkie podane kwoty muszą mieć dokumentacyjne potwierdzenie.

Praktyczne porady i uwagi formalne

– Przepisy przedstawione tu obowiązują przy rozliczeniu za rok 2026, opierając się na regulacjach z 2025 roku — jeśli pojawią się zmiany legislacyjne, zasady mogą ulec modyfikacji.
– Zachowaj porządek dokumentów: najlepszą praktyką jest katalogowanie paragonów, faktur i zaświadczeń według miesięcy, co upraszcza obliczenia miesięcznych nadwyżek.
– W przypadku wątpliwości dotyczących interpretacji przepisów lub szczegółów dokumentacji skonsultuj się z urzędem skarbowym lub doradcą podatkowym, aby uniknąć odrzucenia odliczeń podczas kontroli.
Pamiętaj, że właściwie udokumentowane i poprawnie obliczone ulgi mogą znacząco obniżyć podstawę opodatkowania — warto poświęcić czas na porządne zebranie dowodów i dokładne rozliczenie miesięcznych nadwyżek.
Proszę o udostępnienie pełnej listy linków (#LISTA A), z której mam wylosować 5 pozycji. Bez niej nie będę mógł przygotować żądanego formatu HTML.